Interview met Johnny Bekaert over 'Och God!

Johnny Bekaert is grafisch ontwerper, illustrator en uitgever (Poespa Producties). Onlangs bracht hij Och God! uit. Ik sprak met hem.


Finn: Waarom noem je Och God! een ‘graphic dialogue’?


Johnny: Iedereen kent de ‘graphic novel’, dit noem ik een ‘graphic dialogue’ omdat de essentie van dit verhaal de dialoog is die zich ontspint tussen de hoofdpersoon, een nukkige tekenaar, en achtereenvolgens God, Jezus Christus en Adolf Hitler. Drie figuren die heden ten dage een grote invloed hebben op ons wereldbeeld en onze samenleving. De tekenaar zit aan zijn tekentafel en probeert een illustratie te maken. 


De eerste die hem stoort is God, verpersoonlijkt door een oog. Het oog is in alle godsdiensten het symbool van God, zowel in het christendom, de islam, het jodendom als zelfs in de oud-Egyptische godsdienst, met name Osiris. De tweede die langskomt is Jezus Christus, die gereïncarneerd is in een vlieg met een missie. Het derde personage is Adolf Hitler, eveneens gereïncarneerd in een strontje dat de Heilige Geest laat vallen op de tekentafel, en dat in omvang toeneemt naargelang hij verneemt hoe zijn aanhang steeds omvangrijker wordt. Met alle drie gaat de tekenaar in dialoog, de antwoorden erop leiden soms tot verrassende vaststellingen. Bij mijn weten is dit de eerste ‘graphic dialogue’ in stripvorm.



Finn: Hoe kwam je op het idee voor Och God! ? En dacht je voor dit project altijd al aan illustraties, of heb je ook (doorlopende) tekst overwogen?


Johnny: Ik ga elke dag een uur stappen om mijn geest vrij te maken en fysiek fit te blijven. Daarin vallen me regelmatig flarden van ideeën te binnen, die ik opschrijf in het daarvoor bestemde notaboek. Veel ervan gaan niet verder, slechts enkele gaan een eigen leven leiden.  Op een dag was ik verstrooid wat aan het krabbelen en kwam op een tekenaar die in zijn bezigheid gestoord wordt door een vlieg met een aureool, wat ik de titel ‘De terugkeer van Christus op aarde’ had gegeven. Heel wat later noteerde ik in enkele korte zinnen een kort gesprek met God. Terug thuis heb ik het uitgewerkt omdat het me boeiend leek.


En vervolgens bleef het liggen. Tot er in april 2020 een ‘klik’ gebeurde waarbij ik de verbinding maakte tussen de beide.  Vervolgens kwam er een proces op gang waarbij tijdens elke stapbeurt het gesprek met God zich verder ontwikkelde. Op de duur werd het me duidelijk dat ik aan het tekenen moest gaan. Wat dan volgt is een langdurig proces van schetsen, tekenen, corrigeren, samenstellen, elimineren… Wat in oorsprong bedoeld was als een dun boek groeide altijd maar verder tot wat het nu is geworden, een boek van 320 pagina’s.




Finn: Is de hoofdpersoon een uitvergroting van jezelf, of is dit te kort door de bocht?


Johnny: De nukkige tekenaar is een afsplitsing van mezelf, waarin ik nogal dik en kaal ben, op 5 haartjes na. (lacht). Het toont mijn angst voor het ouder worden en vooral het dik en kaal worden. Het personage is uitvergroot tot een karikatuur, maar wat hij denkt en zegt sluit aan bij wat ik zou kunnen denken. (lacht opnieuw)




Finn: Zou je Och God! een aanklacht tegen georganiseerde religie noemen, of gaat dat te ver? Waarom wel/niet?


Johnny: Ik zou zeker niet zo ver gaan om dit boek als een aanklacht te bestempelen, integendeel het gaat er eerder gemoedelijk aan toe, vind ik, er worden geen zaken zoals pedofilie in de Kerk aangeraakt. Het gaat eerder over de fundamenten van de religies, en hoe ze quasi identiek zijn in hun ideeën en bedoelingen, het beheersen van de geest van mensen en het uitsluiten en kleineren van vrouwen. 




Finn: Stel, je moet uit elk van de drie delen één favoriete of sprekende illustratie plus tekst kiezen, welke zijn dit dan? 

​
Johnny: Het gaat om een dialoog waarin er naar een aantal culminerende punten wordt toegewerkt. Daarenboven dien je dit te bekijken per dubbele pagina, waarbij er op de rechterpagina telkens een kleine cliffhanger is. Onderwijl wordt er in het geheel van de conversatie gewerkt naar een ultiem culminerend punt: een ‘uitbarsting’, of moment van besef dat een verdere dialoog niet meer mogelijk of gewenst is. Hierna vind je drie van de dubbele pagina’s waarin iets essentieels gebeurt voor het verdere verloop van het gesprek.

Finn: Dit is je eerste gepubliceerde doorlopende strip (één plaat per bladzijde), maar ook voordien verschenen er al, om het maar even algemeen te benoemen, ‘tekenprojecten’ van je. Kan je ons hierover iets meer vertellen? 

Johnny: Naast mijn werk als grafisch ontwerper, ben ik tussendoor bezig met eigen projecten. Dat komt omdat ik me snel verveel, vooral wanneer ik lang na elkaar eenzelfde type werk doe – bijvoorbeeld de layout van boeken – dan heb ik afwisseling nodig om mijn geest fris te houden. Zo komt het dat ik in de loop van de jaren, twee boeken uitgegeven heb met humoristische prenten (Tisgodgeklaagd en Psychopaté), twee kleine boeken met korte teksten en quotes (De schaduwen van de twijfel en Wat pruttelt er in mijn hersenpan), een boek met illustraties bij grappige epigrammen van Wim Bruynooghe (De (on)gerijmde werkelijkheid) en houtsnedes voor een box met 7 boekjes in samenwerking met José Vandenbroucke (7 Sprookjesgedichten).Nooit gedacht dat ik ooit een ‘stripverhaal’ zou tekenen, maar de ideeën en de geestelijke goesting waren zo dwingend dat ik dit boek moest tekenen.


Finn: Is het verhaal van Och God! helemaal uitverteld nu? Of denk je dat er een vervolg komt? Zoja, in welke richting denk je dan, qua vorm of inhoud?


Johnny: Voor mij was Och God! een afgesloten dialoog, alles was gezegd. Blijkt nu, na enkele maanden, dat God weer opduikt en een crisis veroorzaakt… De eerste 20 pagina’s zijn getekend… Maar of het ooit iets wordt is zoals steeds heel onzeker, er kan van alles gebeuren, ook dat ik ermee stop, indien ik er geen zin meer in heb, of als er me geen dialogen meer te binnen schieten. 



Finn: Wat is jouw volgende project als illustrator? Wanneer verschijnt het?


Johnny: Net als Och God! voor mij totaal onverwacht en nieuw was, is het volgende project dat ook. Dat wordt een ‘illustrated novel’… Wat begon als enkele regels in mijn notaboek, is na jaren plots uitgegroeid tot een volwaardig verhaal, waarvoor Mandy Bekaert – een uitstekende tekenaar, en mijn dochter – de illustraties aan het tekenen is. Het is het verhaal van een vrouw die belaagd wordt door mannen die haar tot een huwelijk willen dwingen. De titel? Catalina en de vijf prinsen van Mondus. Het boek komt uit in de lente van 2024.


​Lees hier een extract uit Och God!


Och God! (hardcover) kost €25 en kan je bestellen in de webshop van De Poort of op locatie kopen in verschillende boekhandels (zie link naar het extract hierboven).


Je kan ook mailen naar [email protected] om een exemplaar te bestellen.

Voorstelling
in de 
Sint-Coleta-
kerk in Gent.

---